in ,

Γιατί πάντα πρέπει να είμαστε πίσω από τα γεγονότα ; – Πλημμύρες στο Δήμο Διρφύων Μεσσαπίων και πρόληψη Διευθέτηση Μεσσάπιου του Γιάννη Καλαβρή

Δικηγόρος Ιωάννης Καλαβρής

Ξεφυλλίζοντας τα βιβλία μου, μελετώντας χωρίς πίεση ελέω lockdown και με αφορμή πάλι τις πλημμύρες του Αυγούστου στα Μεσσάπια , βρέθηκα μπροστά σε έννοιες όπως οριοθέτηση και διευθέτηση χειμάρρων και σε όλο το νομικό εν τέλει πλαίσιο για την αποτροπή πλημμυρικών φαινομένων. Το χαλαρό διάβασμα άρχισε να μετατρέπεται σε ζωηρή ενασχόληση, καθώς άγγιξε τις δυσάρεστες εμπειρίες του Αυγούστου, για να καταλήξει εν τέλει σε οργή και απογοήτευση.

Σε πανεπιστημιακά` συγγράμματα μαθαίναμε κάποτε ότι μεταξύ των ουσιωδών στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος, των οποίων το άρθρο 24 του Συντάγματος επιβάλλει στο Κράτος την προστασία, συμπεριλαμβάνονται τα ρέματα, δηλαδή οι πτυχώσεις της επιφάνειας της γης, μέσω των οποίων συντελείται κυρίως η προς τη θάλασσα απορροή των πλεοναζόντων υδάτων της ξηράς, και τα οποία αποτελούν φυσικούς αεραγωγούς και οικοσυστήματα.

Νομοθεσία άραγε που να συμβάλει στην αποτροπή των πλημμυρών δια της προστασίας αυτών των τόσο απαραίτητων ρεμάτων άραγε υπάρχει ; Και αν υπάρχει εγγυάται την προστασία των πολιτών και των ιδιοκτησιών τους ;

Η απάντηση είναι ότι υπάρχει πλούσια παραγωγή νόμων , ενδεικτικά αναφέρω το ν.880/1979 αλλά και το ν.3010/2002. Ουσιαστικά ήδη από το έτος 1979 προβλεπόταν η διαδικασία διευθέτησης ενός ρέματος !

Γιατί όμως οριοθέτηση και διευθέτηση ενός ρέματος ; Το Κράτος υποχρεούται να μεριμνά για τη διατήρηση των πάσης φύσεως υδατορεμάτων στη φυσική τους κατάσταση προς διασφάλιση της ελεύθερης ροής των υδάτων, αποκλείεται δε, κατ’ αρχήν, η αλλοίωση της φυσικής τους κατάστασης, επίχωση ή κάλυψη της κοίτης τους. Συνεπώς, η εκτέλεση τεχνικών έργων πλησίον του ρέματος επιτρέπεται μόνον εφόσον διασφαλίζεται η ανεμπόδιστη επιτέλεση της εν λόγω φυσικής του λειτουργίας. Περαιτέρω, προϋποτιθέμενος τρόπος για την επίτευξη του σκοπού αυτού είναι ο καθορισμός της οριογραμμής τους σύμφωνα με τη διαγραφόμενη από τη νομοθεσία διαδικασία, πριν την εκτέλεση των τεχνικών έργων πλησίον ρέματος, ώστε η μελετώμενη επέμβαση να γίνεται εν όψει της υπάρξεώς του . Η δε οριοθέτηση ενός ρέματος είναι η πρώτη εκ των απαιτούμενων ενεργειών, ώστε εν συνεχεία να γίνουν επεμβάσεις για την αποτροπή πλημμυρών. Εννοείται δε ότι η οριοθέτηση αποκλείει μεταγενέστερες επεμβάσεις εις βάρος ενός ρέματος, καθώς όλοι θα γνωρίζουν τα όριά του και εάν δεν τα σέβονται θα μπορεί η αρμόδια αρχή να επιβάλλει το σεβασμό τους.

Συνεπώς, υπάρχει ξεκάθαρο πλέγμα νομικής προστασίας των ρεμάτων που εκκινεί από την οριοθέτηση τους πρώτα από όλα και συνεχίζει με αυστηρούς κανόνες μέχρι τη διευθέτηση των ρεμάτων.

Πέραν από την οριοθέτηση, όμως, υπάρχει νομοθεσία για την πρόβλεψη πλημμυρών και την αποτροπή αυτών με δεδομένο ότι πλέον η επιστήμη έχει προοδεύσει κατά πολύ και δύναται ακόμη και ακραία φαινόμενα να τα αντιμετωπίζει ή έστω να μειώνει τις όποιες συνέπειες τους ;

Η απάντηση είναι και πάλι ναι , αναλυτικό νομοθετικό πλαίσιο έχει θεσπιστεί τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τον Εθνικό Νομοθέτη.

Με την Οδηγία 2007/60/ΕΚ θεσπίστηκε το πλαίσιο για την αξιολόγηση και τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας με στόχο τη μείωση των αρνητικών συνεπειών στην ανθρώπινη υγεία, το περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά και τις οικονομικές δραστηριότητες. Η Οδηγία έχει ενσωματωθεί στο Εθνικό Δίκαιο με την Κ.Υ.Α. H.Π. 31822/1542/Ε103/2010 (ΦΕΚ Β’ 1108/21.07.2010) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με την ΚΥΑ 177772/924 (ΦΕΚ Β΄2140/22.06.2017).

Δηλαδή, με λίγα λόγια από το έτος 2007 με Ευρωπαϊκή οδηγία και από το 2010 με Εθνική Νομοθεσία υπάρχει το νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση κινδύνων πλημμύρας. Βάσει αυτού του νομικού πλαισίου το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει ήδη εκπονήσει μελέτες και σχέδια διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας σε όλη τη χώρα. Μεταξύ αυτών και το σχέδιο διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας. Έτσι πράγματι καταρτίστηκαν περί το έτος 2012 Χάρτες Επικινδυνότητας Πλημμύρας για Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας στις οποίες συμπεριλαμβάνονται με μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο και στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και περιοχές που ονομάζονται :

– Άνω ρους ρ. Ψαχνών (GR07RAK0010), Χαμηλή ζώνη λεκάνης ρ. Ψαχνών, Παραλία Πολιτικών νήσου Ευβοίας (GR07RAK0011).

Ενώ, λοιπόν, υπάρχει το νομικό πλαίσιο , ενώ έχουν εντοπιστεί οι ζώνες δυνητικά υψηλού κινδύνου θα ανέμενε κανείς στα πλαίσια αυτού του πλαισίου να υπάρχει έστω 41 έτη μετά από το νόμο 880/1979, έστω ως βάση, η μελέτη διευθέτησης του Μεσσάπιου που διατρέχει σχεδόν το μεγαλύτερο μέρος των Ψαχνών, ώστε να προχωρήσουν και τα περαιτέρω έργα για τη διευθέτηση και άρα την πρόληψη πλημμυρών ή έστω τη μείωση της σφοδρότητας των φαινομένων σε τέτοιες περιπτώσεις.

Δυστυχώς, όμως, η πραγματικότητα είναι απογοητευτική. Όπως  απαντά η Δ/νση Τεχνικών Έργων Π.Ε. Ευβοίας η «ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΜΕΣΣΑΠΙΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ» βρίσκεται σε εξέλιξη !!!!!!  και συγκεκριμένα στο στάδιο του ελέγχου και της έγκρισης της μελέτης των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από τη Δ/νση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού Στερεάς Ελλάδας. Η δε Επιτροπή Ποιότητας Ζωής του Δήμου είχε εγκρίνει την μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων μόλις την 22/9/2020, ήτοι μετά και από τις φονικές πλημμύρες του Αυγούστου !

Ενώ, δηλαδή, είχαμε ζήσει τις πλημμύρες του 2006, ενώ μας υποδείχτηκαν οι περιοχές που ήταν επικίνδυνες να πλημμυρίζουν το έτος 2012 εμείς τι κάναμε ως τοπική κοινωνία? Απλά ευχόμασταν τελικά να μην βρέξει! Ούτε το Μεσσάπιο δεν προλάβαμε να μελετήσουμε και να διευθετήσουμε πως να απαιτούσαμε έργα και από το δασαρχείο όταν τα βουνά μας κάηκαν?

Για να γίνει κατανοητό 41 χρόνια μετά το νόμο του 1979 εμείς τώρα το έτος 2020, υπό την πίεση των γεγονότων, τρέχουμε να μελετήσουμε τη διευθέτηση του Μεσσάπιου ώστε να προστατευθούμε  ίσως μελλοντικά από κάποια άλλη πλημμύρα.

Δηλαδή, εν κατακλείδι στο Δήμο μας δεν έχουμε ούτε τη βάση για να συζητήσουμε περαιτέρω, δεν έχουμε καν έτοιμη τη μελέτη διευθέτησης και ενώ γνωρίζουμε τι συμβαίνει, καθώς μας έχουν επιστήσει με τον πλέον επίσημο τρόπο την προσοχή οι αρμόδιοι , τουλάχιστον από το έτος 2012 (8χρόνια πίσω) ότι βρισκόμαστε σε ζώνη δυνητικά υψηλού κινδύνου πλημμύρας…. Ενώ γνωρίζουμε ότι είχαμε πλημμύρες στην Καστέλα λίγα χρόνια νωρίτερα…

Αντί επιλόγου, αντιγράφω από την εφημερίδα Ριζοσπάστης το ρεπορτάζ της 1/11/2006 το οποίο εντόπισα στο διαδίκτυο :

ΕΥΒΟΙΑ

Κινδύνευσαν άνθρωποι από τις πλημμύρες

Μια δυνατή βροχή ήταν αρκετή για να κινδυνεύσουν ακόμα και ανθρώπινες ζωές σε πολλές περιοχές της Εύβοιας. Επίκεντρο των χθεσινών καταστροφών ήταν η περιοχή του Δήμου Μεσαππίων, ενώ από τις πλημμύρες επλήγησαν ιδιαίτερα τα Ψαχνά, ο οικισμός της Καστέλας και το χωριό Μακρυκάπα. Ακόμα, κατολισθητικά φαινόμενα παρουσιάστηκαν στον Παγώντα (όπου έκλεισε η εθνική οδός Χαλκίδας – Ιστιαίας, προσωρινά), στη Στενή Δήμου Διρφύων και στα Ιλια στην εθνική οδό Χαλκίδας – Αιδηψού.

Από τις πλημμύρες που έγιναν εξαιτίας υπερχείλισης του ποταμού Μεσάππιου που διασχίζει – και έκοψε στα δύο – τα Μακρυκάπα και τα Ψαχνά – Καστέλα, πλημμύρισαν 30 σπίτια και καταστήματα, προκαλώντας σημαντικές ζημιές, ενώ, λόγω έλλειψης μέσων, η Πυροσβεστική Υπηρεσία αδυνατούσε να πλησιάσει για απεγκλωβισμούς κατοίκων, παρά μόνον όταν έπεσε η στάθμη και τότε με ερπυστριοφόρο.

Σημαντικά αντιπλημμυρικά έργα που χρειάζονται στους ποταμούς Μεσάππιο και Λήλαντα δεν υλοποιούνται. Οι απαραίτητες αναδασώσεις εκτάσεων μετά από τις καταστροφικές πυρκαγιές δε γίνονται. Αντίθετα, οι χείμαρροι και τα ρέματα μπαζώνονται και με την παραμικρή βροχή πλημμυρίζουν ολόκληρες περιοχές (όπως γίνεται συνήθως στη διπλανή Ερέτρια).

Αυτά γράφονταν το έτος 2006 …… Δυστυχώς, 14 χρόνια μετά, ούτε τη μελέτη διευθέτησης του Μεσσάπιου δεν έχουμε καταφέρει να ολοκληρώσουμε ! Είναι να μην σε κυριεύει η οργή συνάμα και η απογοήτευση ;

Διαβάστε όλα τα νέα του eviathema.gr στο Google News

Όλες οι τελευταίες Ειδήσεις

Όλες οι Ειδήσεις για τον Κορονοϊό στο koronoios.today

Διαβάστε όλες τις Ειδήσεις από την Εύβοια τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Eviathema.gr

Ειδήσεις από Βόρεια Εύβοια και Νότια Εύβοια, την Χαλκίδα, τα Ψαχνά, την Κάρυστο, το Αλιβέρι, την Ελλάδα και τον Κόσμο

Written by Γιάννης Καλαβρής

Ο Γιάννης Καλαβρής, είναι Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω. Διατηρεί δικηγορικό γραφείο στην Χαλκίδα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Παράκαμψη Χαλκίδας

Θανάσης Ζεμπίλης – προϋπολογισμός : Η παράκαμψη Χαλκίδας στα 9 πιο ώριμα και σημαντικά έργα της χώρας!

Δρόμος Μαρκάτες Δήμος Διρφύων Μεσσαπίων

Μαρκάτες Ευβοίας: Κατολίσθηση στο Δρόμο προς Μαρκάτες – Δήμος και Περιφέρεια στο σημείο μέχρι αργά για την αποκατάσταση [ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ]