Αν και οι πληροφορίες για τον χρόνο και τον τόπο γέννησής του υπήρξαν συχνά συγκεχυμένες λόγω των αλληλοαναιρούμενων αυτοβιογραφικών του σημειωμάτων, η ιστορική έρευνα τοποθετεί την αρχή της ζωής του Γιάννη Σκαρίμπα στο Αίγιο της Αχαΐας το 1893.
Γιος του πληβείου Ευθύμιου και της αρχοντικής καταγωγής Ανδρομάχης, ο Σκαρίμπας διένυσε τα πρώτα χρόνια της ζωής του και τις σπουδές του μεταξύ Ιτέας, Αιγίου και Πάτρας, ενώ δεν άργησε να εμπλακεί στη δίνη των πολέμων.
Υπηρέτησε στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο και αργότερα στο μακεδονικό μέτωπο κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου παρασημοφορήθηκε για τον τραυματισμό του, προτού απαλλαγεί των καθηκόντων του χάρη στην επιτυχία του σε διαγωνισμό τελωνοφυλάκων.
Η καθοριστική στιγμή που σφράγισε τη ζωή και το έργο του ήρθε το 1919, όταν τοποθετήθηκε στο τελωνείο της Χαλκίδας. Η ευβοϊκή πρωτεύουσα δεν αποτέλεσε απλώς έναν σταθμό στην καριέρα του, αλλά τον τόπο που θα γινόταν η μόνιμη πατρίδα της καρδιάς και της πένας του.
Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε την Ελένη Κεφαλινίτη, με την οποία απέκτησε πέντε παιδιά, και παρά τη σύντομη απόσπασή του στην Ερέτρια έως το 1922, η επιστροφή του στη Χαλκίδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή σηματοδότησε την οριστική του εγκατάσταση στην πόλη μέχρι το τέλος της ζωής του. Εκεί, δίπλα στα νερά του Ευρίπου, ο Σκαρίμπας μελέτησε βαθιά την ευρωπαϊκή και ελληνική λογοτεχνία και διαμόρφωσε το μοναδικό του ύφος.
Η συγγραφική του έκρηξη συνέπεσε απόλυτα με τη ζωή του στη Χαλκίδα. Το 1929 έκανε την πρώτη του επίσημη εμφάνιση κερδίζοντας βραβείο για το διήγημα «Καπετάν Σουρμελής ο Στουραΐτης», ενώ ακολούθησαν εμβληματικά έργα όπως το «Θείο Τραγί» και ο «Μαριάμπας».
Μέσα από τα στενά της πόλης και την καθημερινότητά της, ο Σκαρίμπας άντλησε έμπνευση δημιουργώντας ένα πρωτοποριακό έργο που εισήγαγε τον σουρεαλισμό και το παράδοξο στα ελληνικά γράμματα. Ακόμη και στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, παρέμεινε στη Χαλκίδα κινδυνεύοντας από την πείνα, ενώ αργότερα ασχολήθηκε ενεργά με τα κοινά μέσα από το ΕΑΜ και την έκδοση της εφημερίδας «Λευτεριά».
Ο «Μπαρμπα-Γιάννης», όπως τον αποκαλούσαν οι ντόπιοι, παρέμεινε μια μοναχική αλλά επιβλητική φιγούρα της γενιάς του τριάντα, επιλέγοντας συνειδητά την επαρχία από το αθηναϊκό κέντρο. Η Χαλκίδα τον τίμησε εν ζωή, και εκείνος της ανταπέδωσε την τιμή με την παραμονή του στο ιστορικό σπίτι της οδού Κομίνη 8.
Εκεί άφησε την τελευταία του πνοή, έχοντας κερδίσει την αναγνώριση ως ένας από τους πιο ιδιαίτερους πεζογράφους και θεατρικούς συγγραφείς, που δεν φοβήθηκε να «εξαρθρώσει» τη γλώσσα και να χλευάσει τις συμβάσεις, μένοντας για πάντα ταυτισμένος με την πόλη που αγάπησε.
