- Το κτίριο του πρώην ΑΣΑΧ στην Αγία Παρασκευή ξεκίνησε το 1909 ως ο αλευρόμυλος «Η Δήμητρα» και αποτελεί κορυφαίο δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής.
- Το 1936 αγοράστηκε από τον συνεταιρισμό αμπελουργών, μετατρέποντας τη Χαλκίδα σε κέντρο επεξεργασίας χιλιάδων τόνων σταφυλιού.
- Μετά το κλείσιμό του το 1991, ο Δήμος Χαλκιδέων το αγόρασε το 2004 για να το προστατεύσει ως πολιτιστική κληρονομιά.
- Η συνολική επένδυση για την αγορά και την πλήρη αποκατάσταση του κτιρίου άγγιξε τα 2,7 εκατομμύρια ευρώ.
- Σήμερα το έργο έχει ολοκληρωθεί, διατηρώντας ζωντανά τα νεοκλασικά στοιχεία και την ιστορική μνήμη της πόλης δίπλα στη θάλασσα.
Στην καρδιά της περιοχής της Αγίας Παρασκευής, δεσπόζει ένα κτίριο που κουβαλά στις πλάτες του πάνω από έναν αιώνα ιστορίας. Πρόκειται για το πρώην συγκρότημα του Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Αμπελοκτημόνων Χαλκίδας (ΑΣΑΧ), ένα αρχιτεκτονικό μνημείο που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της πόλης.
Η ιστορία του ξεκινά το 1909, όταν αρχικά λειτούργησε ως ο παλιός Αλευρόμυλος «Η Δήμητρα». Το κτίριο αυτό, χτισμένο με πελεκητή πέτρα, ακολουθούσε τα αυστηρά αλλά καλαίσθητα πρότυπα των βιομηχανικών εγκαταστάσεων της εποχής εκείνης. Μάλιστα, η διώροφη πτέρυγά του παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με το γνωστό εργοστάσιο «Αρέθουσα», αναδεικνύοντας ένα κοινό αρχιτεκτονικό όραμα για την περιοχή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ / Σοκ στην Εύβοια: Αστυνομικός συνελήφθη για ξυλοδαρμό της γυναίκας του μπροστά στα παιδιά τους την Τσικνοπέμπτη
Η πορεία του κτιρίου άλλαξε ριζικά το 1936, όταν πέρασε στα χέρια του ΑΣΑΧ. Τότε, όλοι οι αμπελουργοί του Ληλαντίου Πεδίου ενώθηκαν κάτω από τη στέγη του, μετατρέποντας τον παλιό μύλο σε μια κυψέλη παραγωγής. Για δεκαετίες, το εργοστάσιο επεξεργαζόταν εκατοντάδες τόνους σταφυλιών κάθε σεζόν, δίνοντας ζωή στην τοπική οικονομία.
Με πάνω από 1.000 μέλη και δεκάδες μόνιμους εργαζόμενους, το κτίριο δεν ήταν απλώς ένας χώρος δουλειάς, αλλά το επίκεντρο της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής των αγροτών της Εύβοιας. Παρά τη μεγάλη του προσφορά, η λειτουργία του σταμάτησε οριστικά το 1991, αφήνοντας ένα κενό στην παραλία της Χαλκίδας.
Η σωτηρία του κτιρίου ήρθε το 2004, όταν ο Δήμος Χαλκιδέων αναγνώρισε την τεράστια πολιτιστική αξία του χώρου. Με μια επένδυση που ξεπέρασε το 1,7 εκατομμύριο ευρώ για την αγορά του και επιπλέον 1 εκατομμύριο ευρώ για την αποκατάστασή του, ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου για να ξαναβρεί το οικοδόμημα την παλιά του αίγλη.
Οι εργασίες αναστήλωσης, που ολοκληρώθηκαν το 2015, σεβάστηκαν απόλυτα τα νεοκλασικά στοιχεία και τη βιομηχανική αισθητική του 19ου αιώνα. Σήμερα, η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Αττικής το κατατάσσει στα σημαντικότερα κατάλοιπα της πρώτης βιομηχανικής φάσης της πόλης, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα ιστορικό μνημείο σε εξέχουσα θέση στο κέντρο της Χαλκίδας.
