- Το Κτήμα Μοντοφώλι στην Κάρυστο είναι ένας κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος με ιστορία που ξεκινά από την αρχαιότητα και φτάνει έως σήμερα.
- Η οικογένεια Καρακώστα αναστήλωσε το κτήμα το 1986, σώζοντάς το από την ερείπωση και αναβιώνοντας την αγροτική του παραγωγή.
- Στο κτήμα παράγεται ένα εξαιρετικό γλυκό κρασί με την παραδοσιακή μέθοδο του Αιγαίου, το οποίο ωριμάζει στην ιστορική κάβα του Αγίου Μάρκου.
- Η αρχιτεκτονική του περιλαμβάνει σπάνια κτίσματα από τη Φραγκοκρατία και την Τουρκοκρατία, καθώς και μια εντυπωσιακή σκάλα 157 σκαλοπατιών από αρχαία μέλη.
- Το κοινό μπορεί να επισκεφθεί το κτήμα κάθε Σάββατο το καλοκαίρι για οργανωμένες ξεναγήσεις και γευσιγνωσία των τοπικών προϊόντων.
Το ιστορικό Κτήμα Μοντοφώλι στην Παλαιά Χώρα Καρύστου αποτελεί έναν μοναδικό αρχαιολογικό χώρο στη Νότια Εύβοια, άρρηκτα συνδεδεμένο με το κάστρο Castello Rosso και την παραγωγή του περίφημου γλυκού κρασιού που αναδεικνύει την πλούσια ιστορία και τον οινοτουρισμό της περιοχής. Η τοποθεσία αυτή υπήρξε σημείο αναφοράς από την αρχαιότητα, ενώ σήμερα προσφέρει μια σπάνια εμπειρία ξενάγησης και γευσιγνωσίας σε έναν χώρο όπου τα αρχαιολογικά ευρήματα και η παράδοση συνυπάρχουν αρμονικά.
Η διαδρομή του κτήματος μέσα στους αιώνες είναι εντυπωσιακή, καθώς από την εποχή της Φραγκοκρατίας ανήκε στον εκάστοτε άρχοντα του κάστρου. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, το κτήμα ήταν γνωστό ως οι «μπαξέδες του Πασά», με τελευταίο ιδιοκτήτη τον Ομέρ Πασά της Καρύστου. Μετά την απελευθέρωση, η ιδιοκτησία πέρασε στον Ιωάννη Παπαρρηγόπουλο, αυλάρχη του Βασιλιά Γεωργίου Α’, ενώ αργότερα αγοράστηκε από τον έμπορο Ιωάννη Κωνσταντινίδη, ο οποίος το μετέτρεψε σε έναν παράδεισο εσπεριδοειδών, φιλοξενώντας προσωπικότητες όπως ο Βασιλιάς Όθων και ο Βασιλιάς Παύλος Α’.
Μετά από μια περίοδο εγκατάλειψης που ξεκίνησε το 1960, το κτήμα βρήκε ξανά τη λάμψη του το 1986 χάρη στην οικογένεια του Παύλου Καρακώστα. Μέσω της εταιρείας ΜΥΡΤΩΑ Α.Ε., υλοποιήθηκε ένα μεγαλόπνοο σχέδιο αναστήλωσης των κτισμάτων και αναβίωσης της καλλιέργειας. Σήμερα, το κτήμα παράγει το φημισμένο γλυκό κρασί «Κτήμα Μοντοφώλι», ακολουθώντας την παραδοσιακή μέθοδο των νησιών του Αιγαίου, προσφέροντας μια γεύση που έρχεται απευθείας από το παρελθόν.
Η αρχιτεκτονική του χώρου είναι ένα μωσαϊκό εποχών που εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη. Το κεντρικό κτίσμα με τις τρεις Καμάρες χρονολογείται από τη Φραγκοκρατία, ενώ ο Περιστεριώνας φέρει ίχνη ρωμαϊκού λουτρού. Στο κτήμα δεσπόζει επίσης το νεοκλασικό «Κόκκινο Σπίτι» του 19ου αιώνα και ο ναός του Αγίου Μάρκου. Ο συγκεκριμένος ναός, που κάποτε χρησιμοποιήθηκε ως στάβλος, θεωρείται το σημείο όπου υπογράφηκε η μεταβίβαση της Καρύστου το 1365 και σήμερα λειτουργεί ως η υποβλητική κάβα του κτήματος, όπου το κρασί ωριμάζει σε δρύινα βαρέλια.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του κτήματος είναι η μνημειώδης σκάλα με τα 157 σκαλοπάτια, κατασκευασμένη από αρχιτεκτονικά μέλη αρχαίων κτιρίων, η οποία συνδέει τις πεζούλες και οδηγεί στα σπίτια. Για όσους επιθυμούν να γνωρίσουν από κοντά αυτόν τον επίγειο παράδεισο, το κτήμα είναι ανοιχτό τους καλοκαιρινούς μήνες. Κάθε Σάββατο από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στους χώρους του και να απολαύσουν μια μοναδική γευστική δοκιμή, παίρνοντας μαζί τους προϊόντα που κλείνουν μέσα τους όλη τη μαγεία της Καρυστίας γης.
