- Η «οικία του Βαϊλου» αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Χαλκίδας και θεωρείται, βάσει της προφορικής παράδοσης, το διοικητικό μέγαρο του Ενετού άρχοντα της πόλης.
- Το κτίριο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ενετικό πολεοδομικό σχέδιο που συνέδεε τη διοίκηση με τη θρησκεία και το εμπόριο, έχοντας άμεση αρχιτεκτονική σχέση με τον ναό της Αγίας Παρασκευής.
- Η νότια πτέρυγα με την τοξωτή στοά (loggia) διασώζεται από την αρχική ενετική φάση, ενώ το κτίριο υπέστη μεταγενέστερες μετατροπές κατά την Τουρκοκρατία και τη νεότερη περίοδο.
- Παρά τα αναπάντητα ιστορικά ερωτήματα για την αρχική του μορφή, το κτίριο παραμένει σύμβολο της ακμής του Negroponte και ξεχωρίζει για την ποιότητα κατασκευής και την τοποθεσία του.
Ένα ταξίδι στον χρόνο μέσα από το κτίριο-σύμβολο του Negroponte που δεσπόζει στο κέντρο της πόλης και γοητεύει με την αρχιτεκτονική του.
Στην καρδιά της Χαλκίδας, ακριβώς απέναντι από τη δυτική είσοδο του επιβλητικού μητροπολιτικού ναού της Αγίας Παρασκευής, στέκεται σιωπηλός μάρτυρας της ιστορίας ένα από τα σημαντικότερα κτίρια της πόλης. Η προφορική παράδοση το έχει διασώσει στη μνήμη των κατοίκων ως «οικία του Βαϊλου», ταυτίζοντάς το με το διοικητικό μέγαρο του Ενετού άρχοντα που κάποτε κυβερνούσε την περιοχή.
Η νότια πτέρυγα του κτιρίου αποτελεί το πιο αυθεντικό κομμάτι του αρχικού οικοδομήματος και μας μεταφέρει απευθείας στην εποχή της Ενετοκρατίας, όταν η Χαλκίδα ήταν γνωστή στα πέρατα της Μεσογείου ως Negroponte.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ / Τρόμος στην Χαλκίδα: Οδηγός «καμικάζι» μπήκε στο αντίθετο ρεύμα και τα έβαλε με την αστυνομία
Σε αυτό το τμήμα ξεχωρίζει η χαρακτηριστική ισόγεια τοξωτή στοά, η περίφημη loggia, καθώς και μια μεγαλοπρεπής αίθουσα στον όροφο. Και τα δύο αυτά στοιχεία ήταν στρατηγικά προσανατολισμένα ώστε να «βλέπουν» προς τη μεγάλη πλατεία της Αγίας Παρασκευής, δημιουργώντας έναν ενιαίο αρχιτεκτονικό διάλογο με τον ναό.
Το κτίριο δεν ήταν μια μεμονωμένη κατασκευή, αλλά μέρος ενός φιλόδοξου πολεοδομικού σχεδίου των Βενετών. Μετά την εδραίωση της κυριαρχίας τους, θέλησαν να δημιουργήσουν ένα νέο, ισχυρό κέντρο που θα συνδύαζε τη διοικητική εξουσία, τη θρησκευτική λατρεία και το εμπόριο, διατηρώντας άμεση επαφή με το λιμάνι στο Βούρκο.
Ωστόσο, το πέρασμα των αιώνων έφερε αλλαγές. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, το μέγαρο μετατράπηκε σε κατοικία και υπέστη σημαντικές παρεμβάσεις, κυρίως στο εσωτερικό του, ενώ αργότερα προστέθηκαν και νεοκλασικά στοιχεία, πολλά από τα οποία χάθηκαν ή αλλοιώθηκαν με την πάροδο του χρόνου.
Σήμερα, αν και πολλά ερωτήματα γύρω από την ακριβή χρονολόγηση και την αρχική του μορφή παραμένουν αναπάντητα, η «οικία του Βαϊλου» διατηρεί την αίγλη της. Η ποιότητα της κατασκευής της, η προνομιακή της θέση και η άρρηκτη σχέση της με τον ιστορικό ναό, την καθιστούν ένα σύμβολο ευημερίας και ένα από τα πιο γοητευτικά τοπόσημα της πόλης, θυμίζοντας έντονα τις εποχές της μεγάλης ακμής του Negroponte.
